Dlaczego się rozwodzimy i co mówią statystyki?

Dzisiejszy post będzie kompilacją różnych perspektyw odnośnie rozwodów – trochę statystyki, trochę psychologii i socjologicznego spojrzenia na rozpad małżeństwa. Rozwód jest sytuacją, która niejednokrotnie przewraca życie wielu osób do góry nogami. Spotkanie małżonków w sądzie wydaje się być ostatnią fazą, która ma na celu potwierdzenie stanu faktycznego i emocjonalnego pomiędzy małżonkami wyrokiem rozwodowym. Orzeczenie Sądu stanowi swoiste przypieczętowanie zakończenia poprzedniej relacji.

Ostatnie lata przynoszą ukazują diametralne zmiany w strukturze społecznej Polski. W szczególności widoczne one są w obszarze małżeństw i trwałości związków. Liczba rozwodów cywilnych stale rośnie, a spadek zawieranych małżeństw, także wyznaniowych. Wchodzimy w kolejny niż demograficzny. Dwudziestolatków jest o połowę mniej niż 40-latków, wobec czego spada liczba potencjalnych nowożeńców, co też oczywiście wpływa na ilość zawieranych ślubów.

Wydaje się, że ludzie decydują się na rozpoczęcie procesu rozwodu w obliczu problemów w swoich małżeństwach. Może to być efektem większej świadomości na temat zdrowych relacji oraz otwartości na szukanie szczęścia i satysfakcji w nowych związkach. Zmienia się klasyfikacja powodów rozpadu małżeństwa – kiedyś najczęstszym powodem była tzw. „niezgodność charakterów”. Dzisiaj małżonkowie coraz częściej jako powód rozstania podają nieumiejętność wzajemnej komunikacji lub radzenia sobie z problemami życia codziennego i trudnymi emocjami, w tym ze stresem, oraz przenoszenie problemów zawodowych do domu, a także obojętność i wypalenie uczuć w związku.

Nie ma reguły, która wskazywałaby, że związki z dłuższym stażem są bardziej odporne na rozpad. W 2022 roku 18 proc. rozwodów dotyczyło małżeństw ze stażem od 0 do 4 lat, 20 proc. – od 5 do 9 lat, 20 proc. – od 10 do 14 lat, 14 proc. – od 15 do 19, a 11 proc. – od 20 do 24 lat. Postępowanie rozwodowe zainicjowane zostało przez pary mające dłuższy niż 25-letni staż małżeński (17 proc.). Powyższe statystyki pozwalają wysnuć wniosek, że ludziom generalnie łatwiej jest się dzisiaj rozwodzić, ponieważ nie wiążę się to z ostracyzmem społecznym, jak miało to miejsce 20 lat i więcej temu. Kolejnym czynnikiem zwiększającym częstotliwość rozwodów jest większa niezależność kobiet.  Za to mężczyźni często mają ściągnięta z barków odpowiedzialność za sytuację finansową rodziny i pozwalają sobie na szukanie satysfakcji w nowym związku. Z drugiej strony rewolucja spowodowana randkowaniem w Internecie sprawiła, że nie stanowi problemu i trudności spotkanie kogoś nowego.

Najczęściej spotykanymi sytuację, że małżeństwo rozpada się, ponieważ małżonkowie źle czują się w związku, ich potrzeby nie są zaspokajane, często tkwimy w toksycznych uzależnieniach/ współuzależniach. Czasem pojawia się osoba trzecia. Najwięcej jest sytuacji, kiedy jeden z małżonków poznaje kogoś nowego i popada w zauroczenie w kimś, kto wnosi świeży powiew do jego życia i daje nadzieję, że będzie lepiej. Często jednak ludzie wchodzą w nowe związki, ale nie przepracowując poprzedniej relacji, przekonań na temat związku, nie uświadamiając sobie wzorców miłości, popełniają te same błędy. Badania socjologiczne mówią o tym, że 60% małżeństw zawieranych po raz drugi kończy się rozwodem.

 

Jak wygląda postępowanie rozwodowe przed Sądem?

Faktem jest, że młyny sprawiedliwości mielą powoli. Osobom, które podjęły decyzję o rozwodzie – spieszy się do zakończenia związku. Rozwód to postępowanie sądowe, które może przebiegać różnie w zależności od okoliczności i zaangażowanych stron.  Rozwód może przebiegać jako rozwód bez orzekania o winie, gdzie strony dochodzą do porozumienia, lub jako rozwód z orzekaniem o winie, co często wiąże się z bardziej skomplikowanym procesem. Co więcej – wina w rozwodzie nie podlega stopniowaniu. Oznacza to, że sądy orzekają rozwód z winy obu stron w przypadku dostrzeżenia chociażby minimalnego zawinienia w zachowaniu każdej ze stron.

Dlaczego ludzie decydują się na rozwód z orzekaniem o winie?

Rozwód z orzekaniem o winie jest bardziej kosztowny niż rozwód bez orzekania o winie. W przypadku orzeczenia o winie małżonek wyłącznie winny zobowiązany jest pokryć opłatę w kwocie 600,00 zł, a w przypadku ewentualnego orzeczenia rozwodu z winy obu stron – każdy z małżonków pokrywa opłatę po połowie, czyli po 300 zł. Oczywiście wyższe są także wynagrodzenia pełnomocników w przypadku wniosków o ustalenie winy.

Rozwód z orzekaniem o winie jest również bardzo kosztowny z punktu starty czasu i stresu. Emocje w postępowaniu rozwodowym, które ludźmi targają i sprawiają, że ludzie czują się porzuceni, zdradzeni, wykorzystani. Natomiast małżonkowie żądający orzeczenia o winie małżonka często powodowani są tym, że chcą, aby drugi małżonek wziął winę za te emocje, za ten zły stan psychiczny oraz żeby neutralny i niezawisły sąd stwierdził, że to ten drugi małżonek odpowiedzialny jest za taki stan rzeczy.

 

Jak napisać i złożyć pozew rozwodowy?

Zainicjowanie procesu rozwodowego rozpoczyna się od złożenia pozwu rozwodowego w sądzie okręgowym. W pozwie należy wskazać żądania, takie jak orzeczenie o winie, władzy rodzicielskiej, alimentów. Warto zwrócić uwagę, że pozew rozwodowy powinien zawierać e dowody, które uzasadniają żądania, zgłoszenie roszczeń alimentacyjnych, zarówno na rzecz wspólnych dzieci, jak i na rzecz jednego z małżonków.

 

Odpowiedź na pozew

Po otrzymaniu pozwu, pozwany małżonek ma obowiązek przedstawić swoje stanowisko w odpowiedzi na pozew. Pozwany może zgodzić się z żądaniami powoda, zaprzeczyć twierdzeniom zawartym w pozwie, lub wyrazić swój brak zgody na rozwód. W odpowiedzi na pozew, pozwany może również przedstawić swoje roszczenia, na przykład dotyczące alimentów, władzy rodzicielskiej, czy podziału majątku.

 

Jak wygląda rozprawa rozwodowa?

Podczas rozprawy rozwodowej, sąd przesłuchuje zarówno powoda, jak i stronę pozwaną. Pytania dotyczą przyczyn rozpadu małżeństwa, relacji między małżonkami, sprawowania opieki na dzieckiem/dziećmi, kosztów utrzymania dzieci, możliwości finansowych stron. Sąd bada również, czy doszło do trwałego i zupełnego rozkładu pożycia małżeńskiego. Przesłuchanie świadków może dostarczyć dodatkowych informacji na temat sytuacji rodzinnej, zwłaszcza gdy chodzi o kwestie winy i wpływu rozwodu na dzieci.

 

Wyrok sądowy orzekający rozwód

Na zakończenie rozprawy rozwodowej, sąd wydaje rozstrzygnięcie, które może obejmować orzeczenie rozwodu, decyzje dotyczące władzy rodzicielskiej, alimentów, a także kosztów postępowania. Sąd może również orzekać o winie jednego z małżonków w rozpadzie małżeństwa. Wyrok sądowy w sprawie rozwodu jest dokumentem, który formalnie kończy małżeństwo. Zawiera on szczegółowe rozstrzygnięcia dotyczące wszystkich aspektów rozwodu, w tym władzy rodzicielskiej, alimentów, czasami podziału majątku, a także kosztów postępowania. Wyrok ten jest podstawą do dalszych działań prawnych, takich jak wprowadzenie zmian w dokumentach osobistych, podział majątku, czy ustalenie kontaktów z dziećmi.

Po wydaniu wyroku, strony mają prawo do złożenia apelacji, jeśli nie zgadzają się z rozstrzygnięciem sądu. Jeśli jednak żadna ze stron nie wniesie apelacji, wyrok staje się prawomocny. Prawomocność wyroku rozwodowego oznacza, że jego postanowienia są ostateczne i wiążące dla obu stron. Jest to moment, w którym małżonkowie mogą zacząć nowy rozdział w swoim życiu, już jako osoby formalnie niezwiązane małżeństwem.

 

Skutki rozwodu

Skutki rozwodu są wielorakie i dotyczą zarówno aspektów emocjonalnych, jak i praktycznych. Rozwód może wpłynąć na sytuację życiową, finansową, a także na relacje z dziećmi i rodziną. Warto zwrócić uwagę na konieczność dostosowania się do nowej sytuacji, zarówno pod względem prawnym, jak i osobistym. Rozwód to nie tylko koniec pewnego etapu, ale również początek nowego rozdziału w życiu.

 

Porozumienie rodzicielskie i porozumienie odnośnie podziału majątku wspólnego

W przypadku osiągnięcia kompromisu w kwestiach dotyczących dzieci, a zatem miejsca zamieszkania, kontaktów oraz alimentów, możliwe jest sporządzenie porozumienia rodzicielskiego. Uprzednie sporządzenie porozumienia rodzicielskiego znacznie skraca postępowanie rozwodowe, albowiem w przypadku osiągnięcia przez strony porozumienia co do istotnych spraw dziecka, sąd może przenieść te ustalenia do wyroku, nie przeprowadzając w tym zakresie szczegółowego postępowania dowodowego.

Zgodnie z art. 58 § 3 k.r.o.: ”Na wniosek jednego z małżonków sąd może w wyroku orzekającym rozwód dokonać podziału majątku wspólnego, jeżeli przeprowadzenie tego podziału nie spowoduje nadmiernej zwłoki w postępowaniu”.

Wykładni przesłanki pozwalającej na podział majątku wspólnego małżonków przez sąd rozwodowy, jaką stanowi oczekiwanie, że podział nie spowoduje nadmiernej zwłoki w postępowaniu, dokonał SN w uchwale pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z 13.01.1978 r., III CZP 30/77, OSNC 1978/3, poz. 39, oraz postanowieniu z 16.06.2016 r., V CZ 25/16, LEX nr 2096721. Zdaniem SN obawa taka nie istnieje wówczas, gdy między stronami nie ma sporu co do składu i sposobu podziału tego majątku lub wyjaśnienie spornych między stronami okoliczności bądź też takich okoliczności, które sąd obowiązany jest ustalić z urzędu, wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w ograniczonym przedmiotowo i czasowo zakresie.

 

Podsumowanie

Etapami rozwodu są: wysłanie odpisu pozwu o rozwód do strony pozwanej, wyznaczenie terminu pierwszej rozprawy, proces rozwodowy, orzeczenie rozwodu i jego uprawomocnienie. Na każdym etapie, od momentu złożenia pozwu, przez salę rozpraw, aż po ogłoszenie wyroku, sąd ustala kluczowe kwestie dotyczące rozwiązania małżeństwa.

Jeśli potrzebujecie Państwo pomocy przebrnąć przez trudne meandry postępowania rozwodowego, zapraszam do kontaktu. Jako mediator sądowy, posiadam wiedzę i umiejętności, jak osiągnąć porozumienie, które służyć będzie nie tylko małżonkom, ale również dzieciom i ich przyszłym relacjom jako osób nie żyjących już w ramach systemu rodzinnego. Jako adwokat staram się zminimalizować koszty związane z postępowaniem rozwodowym nie tylko pod względem finansowym, ale również emocjonalnym.

691-136-639

kontakt@adwokat-blejwas-szymczak.pl

www.adwokat-blejwas-szymczak.pl