Techniczne aspekty badania stężenia alkoholu w wydychanym powietrzu

Do badania stężenia alkoholu w wydychanym powietrzu służą alkomaty. Alkomaty to precyzyjne urządzenia elektroniczne, które zbudowane są z czułych sensorów i układów elektronicznych. Jak to bywa z urządzeniami elektronicznymi – mogą one jednak zawodzić, a błędny wynik trzeźwości może być spowodowany wieloma czynnikami.

Sposób przeprowadzenia badanie trzeźwości kierowcy w wydychanym powietrzu regulują Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 grudnia 2018 r. w sprawie badań na zawartość alkoholu w organizmie oraz Zarządzenie nr 496
Komendanta Głównego Policji z dnia 25 maja 2004 r. w sprawie badań na zawartość w organizmie alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Przede wszystkim dopuszczono w nich możliwość dokonywania badań wydychanego powietrza metodą spektometrii w podczerwieni.  Urządzenie powinno zostać formalnie zatwierdzone przez Prezesa Głównego Urzędu Miar oraz uzyskać świadectwo legalizacji wydawane przez Główny Urząd Miar.  Dla oceny prawidłowości wykonanych badań należy więc sprawdzić, czy alkomat uzyskał świadectwo legalizacji. W przypadku odpowiedzi negatywnej, uzyskany wynik badania nie można uznać za miarodajny.

Niezwykle ważnym elementem prawidłowego badania jest czas jego przeprowadzenia. Zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia oraz § 15 zarządzenia nie przeprowadza się badania analizatorem wydechu przed upływem 15 minut od chwili zakończenia spożywania alkoholu, palenia wyrobów tytoniowych, w tym palenia nowatorskich wyrobów tytoniowych, palenia papierosów elektronicznych lub używania wyrobów tytoniowych bezdymnych przez osobę badaną.

Dla uzyskania pewności, że badana osoba nie korzystała z jednej z wymienionych powyżej rzeczy, należy odczekać 15 minut od czasu zatrzymania. 

W zarządzeniu Komendanta Głównego Policji oraz rozporządzeniu Ministra Zdrowia i Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji określono, że w przypadku uzyskania wyniku badania alkometrem działającym na podstawie metody spektrometrii podczerwieni ponad 0,00 mg/dm³ należy niezwłocznie dokonać drugiego badania. Przy stosowaniu tego rodzaju alkometru nie ma potrzeby wykonywania trzeciego badania.

Na zakończenie badania funkcjonariusze policji sporządzają protokół, którego podpisania można odmówić, jeżeli nie zgadzamy się z sposobem jego przeprowadzenia.

Jaka jest dopuszczalna ilość alkoholu w wydychanym powietrzu?

Stan po użyciu alkoholu zachodzi, gdy zawartość alkoholu w organizmie wynosi lub prowadzi do stężenia we krwi od 0,2‰ do 0,5‰ alkoholu albo obecności w wydychanym powietrzu od 0,1 mg do 0,25 mg alkoholu w 1 dm3. Z kolei stan nietrzeźwości zachodzi, gdy zawartość alkoholu w organizmie wynosi lub prowadzi do stężenia we krwi powyżej 0,5‰ alkoholu albo obecności w wydychanym powietrzu powyżej 0,25 mg alkoholu w 1 dm3.

Zwykle pierwsze badanie wykonywane jest alkomatem przesiewowym, który wskazuje, czy w powietrzu wydychanym przez danego kierowcę znajduje się alkohol. Po pozytywnym wyniku, przeprowadzane jest badanie alkomatem innego typu, który wskazuje wartość stężenia alkoholu w wydychanym powietrzu.

Nie ma bezpiecznej ilości alkoholu, którą można spożyć przed prowadzeniem pojazdu. Nawet minimalne stężenie alkoholu we krwi wpływa na zdolności psychofizyczne, co zwiększa ryzyko wypadków. Warto pamiętać, że alkohol pozostaje w organizmie znacznie dłużej, niż może się wydawać, dlatego prowadzenie pojazdu nawet dzień po spożyciu może skutkować nieoczekiwanymi problemami prawnymi.

Osoby, które mają wątpliwości co do swojej zdolności prowadzenia pojazdu, powinny skorzystać z alternatywnych form transportu, takich jak taksówki czy komunikacja publiczna. Jest to najprostszy sposób na uniknięcie ryzyka i konsekwencji prawnych związanych z jazdą pod wpływem.

 

Jakie mogą być korzyści z powoływania się na błąd pomiaru?

W wyniku nieścisłości w wynikach badań alkomatem, faktyczny poziom alkoholu we krwi kierowcy może okazać się wyższy lub niższy niż wynik podany przez urządzenie. Mając na względzie zasadę in dubio pro reo, czyli w razie wystąpienia wątpliwości lub nie wszystkie  okoliczności zostały wyjaśnione, wątpliwości takie należy rozpatrywać na korzyść oskarżonego. Sąd musi przyjąć najbardziej korzystną dla oskarżonego interpretację zdarzenia, gdy istnieje kilka równoprawnych hipotez. W kontekście oskarżeń o jazdę pod wpływem alkoholu zasada in dubio pro reo zobowiązuje Sąd do uwzględnienia potencjalnego błędu pomiarowego alkomatu, obniżając wynik testu o wspomniany błąd. Rozpatrzenie błędu pomiarowego alkomatu przez Sąd staje się kluczowe, gdy oskarżony znajduje się tuż powyżej ustawowego limitu nietrzeźwości, czyli 0,25 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu. W takich okolicznościach uwzględnienie błędu pomiarowego może skutkować klasyfikacją czynu oskarżonego nie jako przestępstwo jazdy w stanie nietrzeźwości, a wykroczenie jazdy po spożyciu alkoholu, co skutkuje bardzo łagodną karą.

Konsekwencje prawne jazdy pod wpływem alkoholu

Zgodnie z treścią art. 178a § 1 k.k., kto, znajdując się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, prowadzi pojazd mechaniczny w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Kara pieniężna za jazdę w stanie nietrzeźwości to minimum 5000 zł. Stężenie przekraczające 0,5 promila powoduje obligatoryjną utratę prawa jazdy na okres od roku do 15 lat. Sprawca, który w stanie nietrzeźwości spowodował wypadek utraci prawo jazdy na minimum 3 lata.

Sprawca, który był już wcześniej skazany za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości podlega surowszym obostrzeniom. Maksymalna kara pozbawienia wolności wzrasta z 2 lat do 5.

Zaznaczyć warto, że tożsame sankcje stosuje się do kierowców kierujących pojazdami pod wpływem środka odurzającego. Biegły w takim wypadku wylicza mając na uwadze badanie krwi jakiej zawartości promili odpowiada stan odurzenia narkotykowego, w którym się znajdowaliśmy. Czy był to jeszcze stan odpowiadający definicji “pod wpływem alkoholu” czy już stan nietrzeźwości.

Adwokat powinien w tej sytuacji doradzić Klientowi możliwe kroki prawne, celem uniknięcia w sprawie karnej, chociażby środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów, co w dzisiejszych czasach jest jedną z najbardziej dotkliwych sankcji. Jak widać, adwokat za pomocą stosownych wniosków ma możliwość podejmowania próby złagodzenia sankcji karnych grożących oskarżonemu.

 

Pamiętaj, zawsze warto skonsultować swój przypadek z adwokatem, bowiem nierzadko badania alkomatem obarczone są poważnymi błędami!